Artsen en medisch-microbiologische laboratoria moeten bepaalde infectieziekten melden aan de GGD (Gemeentelijke Gezondheidsdienst). Dit heet meldingsplicht. De GGD spoort de bron van de infectie op en onderzoekt of contacten van de patiënt risico lopen. Dit heet bron- en contactonderzoek. Daarna kan de GGD maatregelen nemen om de contacten te beschermen en ervoor te zorgen dat de ziekte zich niet verder verspreidt.

Wanneer zijn infectieziekten meldingsplichtig?

Infectieziekten zijn meldingsplichtig als ze aan minstens één van deze vier criteria voldoen:

• De infectieziekte komt voort uit een open bron waartegen de omgeving zich niet of moeilijk kan beschermen. Gezien de aard en besmettelijkheid van de ziekte zijn, al dan niet dwingend opgelegde, maatregelen nodig om verspreiding van de ziekte te voorkomen;
• De melding is onmisbaar voor preventie en bestrijding en kan niet op een andere manier verkregen worden;
• Gegevens zijn van belang om risico’s voor de bevolking op tijd te signaleren. Bijvoorbeeld het falen van vaccins in het Rijksvaccinatieprogramma;
• De infectieziekte heeft mogelijk internationale gevolgen en moet volgens de Internationale Gezondheidsregels worden gemeld aan de Wereldgezondheidsorganisatie.

Waarom moeten infectieziekten gemeld worden? 

Goede infectieziektebestrijding begint met een snelle melding. Alleen zo kan de overheid goede maatregelen nemen. Denk aan:

• bron- of contactopsporing
• vaccinatie en/of antibioticaprofylaxe
• voorlichting aan zorgverleners en/of mensen die een risico lopen op besmetting
• het instellen van hygiënemaatregelen of een beroepsverbod
• het weren van besmettelijke leerlingen van scholen of kinderdagverblijven 
• en in uiterste gevallen isolatie van besmettelijke patiënten of quarantaine van contacten.

Wat gebeurt er als ik een meldingsplichtige ziekte heb?

Heeft u een meldingsplichtige ziekte? Dan meldt uw arts of het laboratorium de ziekte aan de GGD. De arts-infectieziektebestrijding van de GGD beoordeelt het besmettingsgevaar. En bepaalt of er maatregelen nodig zijn om de volksgezondheid te beschermen. Zijn maatregelen nodig? Dan neemt de GGD contact met u op. Bijvoorbeeld voor het bespreken van maatregelen waar u zich aan moet houden, of voor aanvullende informatie van u. Deze informatie gebruikt de GGD voor:

• de opsporing van de infectiebron
• het geven van medicatie aan contacten 
• het geven van hygiëne-adviezen

Wat gebeurt er met mijn gegevens als ik een meldingsplichtige ziekte heb?

De GGD rapporteert de meldingsplichtige infectieziekte aan het Centrum Infectieziektebestrijding (CIb) van het RIVM. Dit gebeurt gepseudonimiseerd. Uw persoonlijke gegevens zijn dus niet bekend bij het RIVM.

Het CIb (Centrum Infectieziektebestrijding (onderdeel van het RIVM)) gebruikt de informatie over meldingsplichtige infectieziektes bijvoorbeeld voor: 

• het volgen van meldingsplichtige ziektes
• het maken en evalueren van landelijk beleid, zoals het Rijksvaccinatieprogramma
• (als dat nodig is) het nemen van bestrijdingsmaatregelen op nationaal niveau. 

Dreigt een internationale infectieziekte-uitbraak? Dan beoordeelt het CIb of meldingen aan de Wereldgezondheidsorganisatie doorgegeven moeten worden.

Het CIb rapporteert informatie over meldingsplichtige infectieziektes in Nederland aan het European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC). Het ECDC (European Centre for Disease Prevention and Control) gebruikt deze informatie voor het volgen van trends in infectieziekten en het evalueren van beleid op Europees niveau.

Naar de wettekst